بیماری ریزومانیا چغندرقند

بیماری ریزومانیا (Rhizomania) در حال حاضر یکی از مهم ترین بیماری های چغندرقند در دنیاست. این بیماری انتشار جهانی دارد و در ایران نیز اولین بار در سال 1375 از استان فارس گزارش شد و در سال های بعد وجود آن در بیش تر مناطق چغندرکاری کشور به اثبات رسید. در بسیاری از موارد خسارت وارده به این زراعت ها آنچنان شدید بود که سبب توقف کشت چغندرقند می شد. ریشه های جانبی نکروتیک، سیاه و به طور غیرطبیعی تکثیر می شوند و برای اولین بار به ارتباط بین ویروس و قارچ در این گونه ریشه ها پی برده شد.

عامل ویروسی به وجودآورنده بیماری ریزومانیا، ویروس نکروز زردی رگبرگ چغندرقند (Beet Necrotic yellow Vein Virus) یا BNYVV می باشد. این ویروس میله ای شکل بوده و توسط قارچ منتقل می شود. بیشترین غلظت ویروس در نوک ریشه دیده می شود. در شرایط طبیعی ویروس به تنهایی قادر به آلوده کردن ریشه چغندرقند نیست، در حال حاضر تنها ناقل شناخته شده این ویروس قارچ Polymyxa betae Keskin  است. ویروس بدون حفاظت هاگ مقاوم قارچ قادر به زنده ماندن در ریشه نیست.

علائم آلودگی شامل زرد شدن رگبرگ های برگ و نهایتا نکروتیک و قهوه ای رنگ می شود. در بعضی مواقع پس از بارندگی های شدید توام با درجه حرارت بالا علائم آلودگی همه بوته ها را در برمی گیرد.

در اوایل فصل به دنبال آلودگی شدید، ریشه ها خیلی کوچک می مانند و رشد ریشه اصلی متوقف می شود و در عوض ریشه های جانبی تکثیر یافته و ریشه حالت جارویی پیدا می کند.

با توجه به ماهیت بیماری، کاربرد های روش های زراعی مانند تاریخ کاشت، روش آبیاری و تناوب زراعی و همچنین روش های شیمیایی و بیولوژیکی در مبارزه با بیماری چندان سودمند نیست، بنابراین استفاده از ارقام مقاوم بهترین و تنها را مبارزه با این بیماری است.

از این رو شرکت وندانه کاو چندین رقم متحمل و مقاوم به این بیماری در اختیار چغندرکاران و کارخانجات قرار داده است. این ارقام به دو گروه بهاره و پاییزه تقسیم می شوند.

ارقام بهاره شامل: کاستیل، کاکتوس، بیوفورت، بورا، کینجا، ناگانو، توکا، بالیستو و نیمالس

ارقام پاییزه شامل: پورتال